Spirits from the garden of Eden

A couple of weeks ago, while attending our local spirits festival, I got in touch with Jeroen Aerts, owner and master distiller at “Het Aerts Paradijs” (which translates more or less as “Garden of Eden”). After the festival, I made an appointment to visit the distillery, a less-than-7-minutes-drive from my office. 

In 2014 Jos Aerts (Jeroen’s father) started a small craft beer brewery in a refurbished stable, located in the back of his (huge!) garden. Jeroen was helping out with the brewing, but as he was more interested in the distilling process, he finished a distilling course at Syntra PXL. 

In 2019 the brewery had grown to the limits that Jeroen’s father, who still had another day job, could handle. That’s when he handed the brewery over to Jeroen, who decided to manage the brewery full-time. One of the first things he did, was adding a spirit still next to the beer brewing equipment. Today they produce and sell apple juice, several craft beers and a small range of spirits.

His very first distilled product was “Appelstook”, which is a young Calvados-style brandy, produced with a variety of apples from their orchards. This brandy is still very young. You get all the sours and fresh fruitiness of the apples, but in my opinion, the sweeter notes still need more time to develop. 

They also added two gins to their portfolio. They started with “Gloria”, a winter-style gin with apple, cinnamon, orange and star anise. New in the range is “Eden”, a summer-style gin with elderflower, lemon zest and lemon verbena.

The most interesting product in his warehouse… a barrel of whisky, distilled in April of this year. On the mash bill, a mix of light-peated and unpeated barley. This product is still ageing, we’re not allowed to call it "whisky" just yet. But I managed to get a sip from the ex-bourbon barrel and … wow, what a taste explosion. I’m very curious to taste this again when it’s fully matured. I sipped the new make spirit at cask strength (63%), but even the higher level of alcohol couldn’t mask the intense bouquet of flavours. Jeroen is certainly on the right track with this spirit. 

Jeroen’s ambition is to uplift his “Appelstook” into a commercially interesting product, and he is also keen to experiment with more varieties of whisky. In the next weeks, more barrels will be added to the warehouse. 

In the warehouse, I also detected a barrel with distilled beer from another local brewery (Koolputter). Because of COVID19-lockdowns, this was a barrel with outdated beer. Instead of just throwing it away, Jeroen decided to distil it and let the spirit age in a barrel. Is it any good? Still to be discovered in the future… 

Also very interesting: In collaboration with Beau Marais Winery, they will soon start producing a local Marc/Grappa. 

Lots of ambition in this former pig stable. I’m really curious to see where this leads in 5 or 10 years. This summer they organized a pop-up bar in the orchard, something they will probably repeat next year. Their products are always available at the brewery and in several local shops.

Disclaimer: All pictures and texts are copyrighted by Geert Conard and Esito Management & Communications unless stated otherwise in the article. While some items might have been gifted by the producer or distributor, these are in no way paid promotions or recommendations.

Booze T(r)ips : Sauerlander Edelbrennerei

Meerdere keren per jaar bevind ik mij omwille van zakelijke of persoonlijke doeleinden buiten onze landsgrenzen. Ik probeer daar ook zoveel mogelijk gebruik van te maken om interessante adresjes te vinden voor deze blog. De afgelopen dagen was ik in Duitsland en Luxemburg en heb opnieuw enkele leuke tips verzameld die ik zal delen in deze nieuwe reeks Booze T(r)ips.

Met de befaamde wintersport-hotspot Winterberg als uitvalsbasis ging ik op zoek naar een interessante alcoholstokerij om te bezoeken. Uit ervaring weet ik dat je zowel in Duitsland als Luxemburg heel veel kleine lokale producenten kan vinden. Sommige daarvan hebben enkel een oude houtgestookte ketel in een hoekje van hun garage staan en zijn misschien niet echt een omweg waard. Ik zocht naar een grotere stokerij die een artikel op deze blog meer dan waard was.

Sauerlander Edelbrennerei is zo’n grotere producent die een mooi gamma heeft van “Edelbrand”, wat eigenlijk schnaps of eau-de-vie is op basis van fruit, maar daarnaast produceren ze ook likeuren, gin en whisky. De whisky is ook verkrijgbaar als ongerijpte spirit.

In de mooie productiehal staan twee installaties, de oudste stookketel is voor de edelbrand, de grotere en nieuwere stookketel wordt alleen gebruikt voor whisky. De gin wordt momenteel nog elders gestookt, volgens hen omdat het hun stookketels te hard vervuild. Die uitleg had ik alleszins nog niet eerder gehoord.

De geschiedenis van deze producent start eigenlijk als een leuke grap. Twee gezinnen waren samen op vakantie in Oostenrijk en bezochten er een lokale schnaps-producent. Na heel wat glaasjes en heel wat hoofdpijn besloten ze halfdronken om zelf alcohol te gaan stoken omdat ze rotsvast overtuigd waren dat ze dit veel beter konden. Er werd gestart met een eerste stookketel in een garage. Het werd een groot succes en vandaag zijn ze ondergebracht in een zeer ruime voormalige houtzagerij. Hier beschikken ze naast de productiehal ook over voldoende opslagruimte, aparte degustatieruimtes en een mooie shop.

Hun gedrevenheid en streven naar perfectie is echt opvallend. De labels op de flessen zijn niet gemaakt van papier, maar van flinterdun hout of stof. De vaten worden gerecycleerd als praktische gebruiksvoorwerpen, die tevens in de shop worden verkocht. Je kijkt echt je ogen uit naar zoveel vakmanschap. Uiteraard bevinden we ons hier in een regio die bekend is voor zijn houtnijverheid.

Ik proefde de gin en de “Thousand Mountains” whisky. Deze laatste heeft al een aantal medailles gewonnen. De gin was zonder meer erg lekker. De whisky, amper 3 jaar gerijpt, had toch veel vanille. Zelfs voor deze korte rijpingstijd werken ze al met meerdere vaten. Ze gebruiken zowel ex-bourbonvaten uit Kentucky als ex-rode wijnvaten uit Frankrijk en Italië. Maar zoals de Master Distiller zelf aangaf is het hier ook vooral de vorm van de stookketel die bepalend is voor de smaak.

Een bezoekje aan deze stokerij kan ik zeker aanbevelen. Beslist een omweg waard op weg naar je skivakantie binnenkort. Ze organiseren ook meerdere rondleidingen, tastings en masterclasses. Meer info hierover kan je terugvinden op hun website.

Sauerlander Edelbrennerei, In der Günne 22, 59602 Kallenhardt (Rüthen), Duitsland.
www.sauerlander-edelbrennerei.de

D'Miselerland Brennt! 2017

Elk jaar nadat de druiven geplukt en geperst zijn, komen ook de alcoholstokers terug in actie. In Luxemburg worden naast lekkere wijntjes ook zeer smaakvolle Marc, eau-de-vie en zelfs likeuren geproduceerd. Elk jaar in oktober is het D’Miselerland brennt! (of in het Frans “Journée de l’alambic”), wat zo ongeveer de Luxemburgse feestdag van de alcoholstokers is.

Elk jaar zijn er een vijftal stokerijen die de deuren openzetten en het publiek laten zien hoe ze hun alcohol produceren. Deze stokerijen variëren van de hobbyist die een oude stookketel in een hoekje van zijn garage heeft staan, tot grotere stokerijen die soms zelfs over eigen verbruikzalen en winkelruimte beschikken.

Uit onze gesprekken met de stokers kunnen we vooral afleiden dat ze heel erg trots zijn op hun streekproducten en dat ook willen laten zien. De meeste eau-de-vie’s worden dan ook gestookt met fruit uit eigen streek.

Dit jaar viel ons op dat er naast de Marc en eau-de-vie ook iets meer likeuren te proeven waren. Zo had Max-Lahr een koffielikeur gemaakt van enkel koffie, pruimen en suiker; die reeds in heel wat horecazaken als een klein borreltje bij de koffie wordt geserveerd. Bij Zenner proefde ik een heerlijke smaakvolle notenlikeur, niet te zoet of te sterk maar echt perfect in balans. Ik was helemaal overtuigd van deze laatste.

Altijd zijn er ook wel enkele stokers bij waar je niet alleen mag proeven van de alcohol, maar waar je ook kan genieten van andere streekproducten zoals vb. “Potage de lentilles aux saucisses Metturst, cuite dans l‘alambic”.

Dit jaar konden we terecht bij volgende stokerijen :

• Distillerie artisanale Zenner (Schwebsingen) 
• Distillerie Weber (Wormeldange-haut)
• Distillerie Diedenacker (Niederdonven) 
• Distillerie Max-Lahr et fils (Ahn) 
• Distillerie Streng (Grevenmacher)

Bezoek aan The Owl Distillery en review van Belgian Owl Whisky

De meeste whiskykenners zijn het erover eens dat werkelijk elk aspect van het productie- en rijpingsproces bijdraagt tot het uiteindelijke resultaat : de gebruikte granen, het gebruikte water, de grootte en vorm van de stookketels, de gebruikte vaten, de omgeving waarin de vaten rijpen en zelfs de hoogte waarop dat gebeurt. Wanneer je een whiskystokerij wil opstarten zal je dus eerst en vooral op zoek moeten naar kwalitatieve grondstoffen en… degelijke stookketels. Voor die ketels zijn er kort samengevat een drietal opties :

• Je gebruikt een kleine universele stookketel die vb. ook gebruikt wordt voor het stoken van gin, grappa of eau-de-vie.
• Je koopt nieuwe ketels die voor jou op maat worden gemaakt. (vb. we zagen enkele maanden geleden bij Stokerij Het Anker twee gloednieuwe ‘pot stills’ van een bescheiden formaat, afkomstig van Forsyths)
• Je kiest voor tweedehandse ketels, waarvan de kwaliteit uiteraard reeds meer dan bewezen is.

De derde optie is wellicht de beste optie, maar het klinkt eenvoudiger dan het is. Meestal gaat de zoektocht in dat geval naar grote koperen ‘pot stills’ die inderdaad al ruim hun kwaliteit hebben bewezen, wat ook het prijskaartje stevig doet oplopen. De ketels die op de overnamemarkt komen zijn meestal Europese exemplaren, die eerder werden gebruikt voor de productie van Grappa of Eau-de-vie.

Toen Belgian Owl van start ging in 2004 werkten ze met oude Zwitserse ketels van 500 liter uit 1880, die ze “derdehands” op de kop konden tikken in Frankrijk. Een jaar later sprak zaakvoerder Etienne Bouillon reeds al zijn connecties in Schotland aan om hem op de hoogte te brengen zodra er tweedehandse ketels beschikbaar zouden komen.

Voor zover onze bronnen kloppen zijn de Schotten heel erg vaderlandsgezind en staan ze zelden of nooit toe dat hun prachtige koperen alambieken het land verlaten. De kans dat een “kleine” whiskystoker uit regio Luik dan toch zulke topketels kan binnenhalen is vrijwel onbestaand. Toch is dit exact wat The Owl Distillery heeft klaargespeeld, Etienne kocht begin 2013 twee gebruikte ‘pot stills’ uit het bouwjaar 1898. Ze zijn afkomstig uit de bijna legendarische Caperdonich Distillery in Schotland, een stokerij die stilgelegd werd in 2002 maar voordien uitstekende whisky heeft geproduceerd. Het gaat om een ‘wash still’ van 11.000 liter en een ’spirit still’ voor de tweede distillatie van 8.000 liter.

Het terrein van Caperdonich in Rothes (regio Speyside) werd verkocht en slechts bij grote uitzondering werden de ketels te koop aangeboden aan een “buitenlander”. Een team van 11 Schotse installateurs van Forsyths kwam in februari 2013 naar Luik om 8 weken lang 7 dagen op 7 de fabriek in te richten en een doorgedreven training te geven over de bediening en het onderhoud van deze installatie. Door de aankoop van deze tweedehandse stookketels kon Belgian Owl zijn productie optrekken van 20.000 flessen naar een maximale botteling capaciteit van 80.000 flessen (voor het academisch jaar 2016/2017).

Om een spirit effectief “whisky” te mogen noemen moet deze minstens 3 jaar rijpen op eiken vaten. De eerste whisky uit deze Caperdonich-ketels werd geproduceerd in 2013 en kon dus pas dit jaar gebotteld worden.

Uiteraard weet het team van Belgian Owl deze prachtige ketels ook optimaal te benutten. Ze behaalden in het verleden reeds meerdere prachtige onderscheidingen zoals vb. “Beste Single Malt Whisky van Europa” in 2011 en 2015. De stokerij in de buurt van Grace-Hollogne (Luik) werd opgestart in 2004, met de bedoeling om een single malt whisky te produceren met grondstoffen uit Haspengouw. Sinds 3,5 jaar is The Owl Distillery gevestigd in Fexhe-le-Haut-Clocher, in een Haspengouwse hoeve uit de 17de eeuw.

Enkele weken geleden brachten we een bezoek aan deze stokerij en hadden het geluk om niet alleen een rondleiding te krijgen doorheen de stokerij en de omliggende landerijen, maar Etienne had ook voldoende tijd voorzien om het verhaal van de stokerij en de whisky te vertellen en al onze vragen te beantwoorden. Uit ons gesprek bleek vooral zijn zeer grote liefde voor de streek, het was al altijd zijn grote droom om een prachtige single malt whisky te produceren met gerst en water uit zijn eigen streek, het ‘droge Haspengouw’, waar er een metersdikke mineraalrijke laag teelaarde ligt en waar een waterlaag zit op ongeveer 38 meter diepte. Al het gerst en water wat gebruikt wordt in het productieproces komt uit deze streek wat de whisky ook tot een echt terroirproduct maakt. En aangezien de stokerij ook nog eens pal op de taalgrens ligt kan deze whisky moeilijk nog Belgischer zijn dat hij al is. De samenwerking met de boeren die het gerst telen is zeer intens en Etienne spreekt zelfs over zijn eigen versie van ‘fair trade’ voor deze samenwerking. Zelfs tijdens ons bezoek op een ogenblik dat er helemaal niet gestookt werd, liepen de boeren er voortdurend binnen en buiten.

Het mouten gebeurt door een extern bedrijf en zonder gebruik te maken van turf. Dit resulteert dan ook in een zachte whisky. Voor wat betreft de vaten kopen ze steeds ‘first fill’ bourbon vaten van dezelfde stokerij in Kentucky, waar ook steeds exact dezelfde bourbon in heeft gezeten voor exact dezelfde rijpingstijd. Dit uiteraard om ook voor de Belgian Owl whisky steeds exact dezelfde invloeden te krijgen vanuit de vaten.

The Belgian Owl bottelt vandaag zowel ongerijpte spirit als single malt whisky die 3 jaar gerijpt heeft op eiken vaten. Omdat ze zelf nogal nieuwsgierig zijn naar de invloed van het rijpen hebben ze soms ook wel eens ‘tussentijdse versies’ in de aanbieding die 12 of 24 maanden gerijpt hebben. Door de komst van de nieuwe stookketels en de grotere productiecapaciteit slaagt Belgian Owl er voor het eerst in om het hele jaar rond continu hun whisky te kunnen aanbieden. Naar de toekomst toe zijn er meerdere plannen zoals langer gerijpte whisky, export naar andere landen enz.

Het resultaat van al hun inspanningen is een mooi goudgele whisky die dankzij de rijping van slechts drie jaar een perfect evenwicht geeft tussen de eigenheid van de Haspengouw, vertaald in de smaken van het distillaat, en de duidelijke invloeden van het bourbonvat. Een fruitig aroma van appels en peren, maar er gaat ook iets in de richting van wafels of appeltaart. In de mond heel fris, opnieuw appel en wafels maar ook wat citrus. Duidelijk vanille van het eikenhout, zeker wanneer je het glas even verwarmd in je handpalm.

Toevallig hadden we ook nog een oudere fles in de bar staan met whisky die nog uit de oude Zwitserse ketels kwam. Als we vergelijken dan was de oude whisky ietwat lichter van kleur en geur. De smaak was iets nootachtiger en minder uitgesproken. De nieuwe versie heeft duidelijk veel meer de aroma’s en smaken die typisch zijn voor een Schotse Speyside-whisky. De invloed van de grootte en de vorm van de stookketels is hiermee overduidelijk bewezen.

De appels en peren in smaak en aroma vragen natuurlijk om een cocktail waar we deze richting uitgaan en dat past natuurlijk ook schitterend bij het winterseizoen.

Cocktail Winter Owl

Ingrediënten
4 cl Belgian Owl Single Malt
1 barlepel vlierbloesemsiroop
5 cl troebel appelsap
1 'Red Love' appel
Optioneel : Kaneelstokje

Bereiding
Vul een whiskytumbler met flink wat ijsblokken. Giet hierover eerst de vlierbloesemsiroop, daarna de whisky en het gekoelde appelsap. Roer even om alles goed te mengen.
Versier met enkele fijne plakjes appel en eventueel een kaneelstokje.

TIP : Wil je er een wat lichter aperitief van maken, neem dan gewoon een longdrinkglas i.p.v. een whiskyglas en voeg wat extra appelsap toe !

Meer foto's kan je vinden in een album op onze Facebook pagina.

Bezoek aan Molenbergfeesten 2016

 

Afgelopen weekend gingen we een kijkje nemen in Blaasveld, een deelgemeente van Willebroek, op de Molenbergfeesten. Centraal op deze feesten staan de single malt whisky’s die hier ter plaatse gestookt worden op basis van het moutbeslag van de bekende ‘Gouden Carolus’ bieren. Bierkenners weten vast wel dat deze bieren uit Mechelen komen, maar de grote hoeve in Blaasveld is eigendom van dezelfde familie ‘Van Breedam’.

Al sinds 1637 werd er hier in een windmolen graan gemalen en daarna gestookt tot jenever. Van generatie op generatie werd deze ambacht doorgegeven tot de laatste druppels jenever gebotteld werden in 1927. Broer en zus Louis en Anne Van Breedam hadden de hoeve al verlaten in 1872 om in Mechelen de brouwerij over te nemen aan het Groot Begijnhof. 

Charles Leclef, 5e generatie brouwer-eigenaar sinds 1991, groeit op in de brouwerij maar kent zijn familiegeschiedenis en de vroegere stokerij in Blaasveld. Hij start met een gedurfd plan : Het verenigen van beide familietradities, distilleren en brouwen.

Bier en whisky worden allebei gemaakt op basis van granen. Charles gelooft in een verfijnde whisky op basis van het moutbeslag van de Gouden Carolus Trippel.

Stokerij De Molenberg is de eerste distilleerderij in België met twee nieuwe handgeslagen koperen pot stills. Net als in Schotland wordt de alcohol dus tweemaal gedistilleerd. De whisky rijpt daarna minstens 3 jaar op houten vaten.

Momenteel heeft deze stokerij 5 verschillende whisky variëteiten in de rekken staan :

• Gouden Carolus Single Malt (30 maanden in gebruikte Bourbon vaten, 6 maanden in Het Anker vaten). Dit is het basisproduct van de stokerij, wat zowat overal te koop is. Het is een single malt whisky gemaakt op basis van het moutbeslag van de Gouden Carolus Tripel.
• Gold Fusion (Speciale editie voor de eerste verjaardag van de stokerij)
  Deze speciale editie verenigt Gouden Carolus Single Malt met verschillende proefdistillaten die nog voor de opstart van de stokerij werden geproduceerd. De spirit van deze proefdistillaten werd weggelegd in Bourbon vaten (4 jaar) gevolgd door een langdurige finish in Oloroso sherry- en porto vaten (2 jaar).
• Fado Vivo (Speciale editie voor de tweede verjaardag van de stokerij)
  Dit is een speciale blend van single malt whisky die gedurende 2 jaar rijpte in Tawny Port vaten (75%) met enkele Anker-vaten van wisselende ouderdom uit verschillende rijpingskamers (25%). 
• Bourbon Cask 36 - Pure Taste (Alleen verkrijgbaar in het winkeltje van de stokerij)
  Deze single malt whisky werd 36 maanden gerijpt op gebruikte Bourbon vaten.
• Anker Cask - Pure Taste (Alleen verkrijgbaar in het winkeltje van de stokerij)
  Deze single malt whisky werd 36 maanden gerijpt op Het Anker vaten. Dit zijn vaten uit 100% Amerikaanse eik en bewerkt volgens de aanwijzingen van de stokerij.

Tijdens de Molenbergfeesten konden we de stokerij bezoeken en/of deelnemen aan een whisky initiatie. Daarnaast was er ook een markt met ambachtelijke streekproducten die je desgewenst ook kon nuttigen tijdens een picknick. Op de achtergrond waren er voortdurend optredens van bands, valkeniers met een aantal roofvogels, kinderanimatie, … alle lof voor een zeer degelijke organisatie.  

Aangezien ik reeds een vijftal whiskystokerijen bezocht in Schotland was ik best nieuwsgierig naar de rondleiding, maar ik kan bevestigen dat de uitleg van een zeer goed niveau was. De nieuw aangekochte alambieken waren zeker niet de grootste die ik reeds zag, maar toch best indrukwekkend. Heel wat ‘nieuwe’ stokerijen kiezen voor tweedehandse stookketels van gesloten Schotse stokerijen, maar hier werd gekozen om nieuwe ketels volledig op maat te laten maken door de gerenommeerde kopersmeden van Forsyths.

Natuurlijk moest er na de rondleiding ook geproefd worden. De Gold Fusion heb ik zelf in mijn barkast staan, dus koos ik nu voor een Fado Vivo en een Anker Cask.

Anker Cask : Een single malt zoals ik ‘m ook had verwacht. Een krachtige whisky met veel vanille en honing van de gebrande eik. Aroma’s perfect zoals ze moeten zijn.

Fado Vivo : Duidelijke invloeden van de portwijnen, die je ook onmiddellijk kan waarnemen in de rodere kleur van de whisky. Een stuk minder krachtig dan de Anker Cask. Meer kaneel en rijp fruit.

De Anker Cask is een zeer lekkere whisky waar je elke liefhebber van single malts een groot plezier mee kan doen. De Fado Vivo is lekker om eens te proeven, maar kan voor mij zeker niet op tegen de voortreffelijke Anker Cask.

Volgens jaar ben ik graag opnieuw van de partij, maar dan hopelijk met iets minder regen.

P.S. Een volledige fotoreportage kan je terugvinden op onze Facebook pagina !