Nationale Feestdag : Belgian Negroni

Voor velen onder jullie is de Nationale Feestdag vermoedelijk gewoon één van de betaalde feestdagen waar je recht op hebt. Maar uiteraard is zo’n feestdag ook ooit ergens ontstaan. Op 21 juli 1831 werd Leopold Joris Christiaan Frederik van Saksen-Coburg-Gotha, later vooral bekend als Leopold 1, gekroond tot eerste Koning der Belgen.

Die inhuldiging had plaats in open lucht, op het Koningsplein voor de Sint-Jacobskerk op de Koudenberg. Dat doet een beetje denken aan de eedafleggingen van de Amerikaanse presidenten. Het was alleszins op die datum dat besloten werd om voortaan jaarlijks de Nationale Feestdag te vieren op 21 juli.

Het had trouwens ook zeer weinig gescheeld of Leopold 1 was koning van Griekenland geworden. Maar ook in die periode was Griekenland een vrij onstabiel land en daarom koos Leopold toch maar voor de Belgische troon. Onze vaderlandse geschiedenis had er dus helemaal anders kunnen uitzien...

Ter ere van onze Nationale Feestdag maak ik een Belgian Negroni, een aperitiefcocktail met uitsluitend Belgische producten. Met Donna Paola als ‘koningin-op-rust’ mag het trouwens best ook wel een Italiaans tintje hebben ;-)

Belgian Negroni
Ingrediënten
3 cl Filiers Young & Pure Genever (unaged)
3 cl Forest Vermouth Red
3 cl Biercée Bitter

Bereiding
Voeg de ingrediënten samen in een mengbeker met veel ijs. Roer ongeveer 30 seconden tot alles perfect gemengd en gekoeld is. Strainen in een Old Fashioned glas met vers ijs. Versieren met een gedehydrateerd sinaasappelschijfje.

Biercée Bitter is best wel een stuk bitterder dan vb. Campari. Vind je deze cocktail naar jouw smaak toch nog iets te bitter ? Voeg gewoon een klein beetje tonic toe !

Sunken Still Rye Whisky

De laatste jaren zaten we allemaal aan de gin, maar als ik de trends in de gaten hou in binnen- en buitenlandse cocktailbars, dan zijn nu toch vooral echte cocktails met meer dan twee ingrediënten populair aan het worden. Lekker rokerige Mezcal word steeds vaker als hoofdingrediënt gebruikt in cocktailbars, maar ik zie vooral ook een sterke stijging van cocktails op basis van Bourbon en Rye whiskey. Voor België en Nederland zie ik daarnaast ook wel een sterke opkomst van cocktails met premium jenevers. Maar laat het ons nu even hebben over die Amerikaanse whiskeys.

Even kort : In Schotland bevat de wort waaruit whisky gestookt wordt hoofdzakelijk gemoute gerst. In Amerika is dat anders. Bourbon bevat minstens 51% maïs, Rye bevat minstens 51% rogge. Meestal ligt de verhouding zelfs nog een flink stuk hoger. Zelf ben ik absoluut een liefhebber van Amerikaanse whiskey, dus kijk ik er zeker naar uit om meer cocktails te kunnen proeven op basis van deze sterke dranken.

Belgische whisky was tot voor kort ook steeds gestoeld op het Schotse concept en dus op basis van gemoute gerst. Filliers was de allereerste die eind vorig jaar een Belgische rye whiskey op de markt bracht. Er zullen er uiteraard nog andere volgen, ik weet dat vb. ook in de kelders van Distillerie de Biercée een zeer groot vat rye whisky in het duister ligt te rijpen.

Sunken Still Rye Whisky dankt zijn bijzondere naam aan de dappere werknemers van Graanstokerij Filliers, die de stookketel tijdens de Eerste Wereldoorlog lieten zinken in de nabij gelegen rivier. Hierdoor konden de Centrale Mogendheden de koperen ketel niet in beslag nemen om de grondstoffen te hergebruiken voor de oorlog.

Deze whisky werd zoals de naam het aangeeft gestookt van rogge en mocht 4 jaar rijpen op ex-bourbonvaten. Het resultaat is een zachte, evenwichtige whisky met zoete en fruitige toetsen.

De eerste botteling nadert stilaan het einde van de voorraad, maar uiteraard ligt er intussen al een nieuwe voorraad te rijpen. Het is alleen nog de vraag of deze ook reeds na 4 jaar zal gebotteld worden.

Na het eerste pure shotje besloten we om een mooie Manhattan te maken, in combinatie met BLOSM vermouth. Een geslaagde mix.

Sunken Still Rye Whisky is een zeer correcte rye whisky, maar voor mij persoonlijk niet echt een uitblinker. Ik bedoel dit echter zeker niet negatief, niemand zal teleurgesteld zijn om deze whisky in zijn glas te krijgen. Wat ik wel bedoel is dat Filliers andere spirits op vat heeft liggen die veel spectaculairder zijn dan deze whisky.

Sunken Still Manhattan

Ingrediënten
5 cl Filliers Sunken Still Rye whisky
2 cl BLOSM vermouth
1 dash Orange bitters
1 dash Angostura bitters
1 cocktailkers

Bereiding
Voeg alle ingrediënten samen in een mixglas met voldoende ijs. Stevig roeren tot alles mooi gemengd en voldoende gekoeld is. Strainen in een voorgekoeld Martiniglas. Versier met een cocktailkers.

Sunken Still Rye Whisky is verkrijgbaar bij de betere drankenhandel.

Bezoek aan The Owl Distillery en review van Belgian Owl Whisky

De meeste whiskykenners zijn het erover eens dat werkelijk elk aspect van het productie- en rijpingsproces bijdraagt tot het uiteindelijke resultaat : de gebruikte granen, het gebruikte water, de grootte en vorm van de stookketels, de gebruikte vaten, de omgeving waarin de vaten rijpen en zelfs de hoogte waarop dat gebeurt. Wanneer je een whiskystokerij wil opstarten zal je dus eerst en vooral op zoek moeten naar kwalitatieve grondstoffen en… degelijke stookketels. Voor die ketels zijn er kort samengevat een drietal opties :

• Je gebruikt een kleine universele stookketel die vb. ook gebruikt wordt voor het stoken van gin, grappa of eau-de-vie.
• Je koopt nieuwe ketels die voor jou op maat worden gemaakt. (vb. we zagen enkele maanden geleden bij Stokerij Het Anker twee gloednieuwe ‘pot stills’ van een bescheiden formaat, afkomstig van Forsyths)
• Je kiest voor tweedehandse ketels, waarvan de kwaliteit uiteraard reeds meer dan bewezen is.

De derde optie is wellicht de beste optie, maar het klinkt eenvoudiger dan het is. Meestal gaat de zoektocht in dat geval naar grote koperen ‘pot stills’ die inderdaad al ruim hun kwaliteit hebben bewezen, wat ook het prijskaartje stevig doet oplopen. De ketels die op de overnamemarkt komen zijn meestal Europese exemplaren, die eerder werden gebruikt voor de productie van Grappa of Eau-de-vie.

Toen Belgian Owl van start ging in 2004 werkten ze met oude Zwitserse ketels van 500 liter uit 1880, die ze “derdehands” op de kop konden tikken in Frankrijk. Een jaar later sprak zaakvoerder Etienne Bouillon reeds al zijn connecties in Schotland aan om hem op de hoogte te brengen zodra er tweedehandse ketels beschikbaar zouden komen.

Voor zover onze bronnen kloppen zijn de Schotten heel erg vaderlandsgezind en staan ze zelden of nooit toe dat hun prachtige koperen alambieken het land verlaten. De kans dat een “kleine” whiskystoker uit regio Luik dan toch zulke topketels kan binnenhalen is vrijwel onbestaand. Toch is dit exact wat The Owl Distillery heeft klaargespeeld, Etienne kocht begin 2013 twee gebruikte ‘pot stills’ uit het bouwjaar 1898. Ze zijn afkomstig uit de bijna legendarische Caperdonich Distillery in Schotland, een stokerij die stilgelegd werd in 2002 maar voordien uitstekende whisky heeft geproduceerd. Het gaat om een ‘wash still’ van 11.000 liter en een ’spirit still’ voor de tweede distillatie van 8.000 liter.

Het terrein van Caperdonich in Rothes (regio Speyside) werd verkocht en slechts bij grote uitzondering werden de ketels te koop aangeboden aan een “buitenlander”. Een team van 11 Schotse installateurs van Forsyths kwam in februari 2013 naar Luik om 8 weken lang 7 dagen op 7 de fabriek in te richten en een doorgedreven training te geven over de bediening en het onderhoud van deze installatie. Door de aankoop van deze tweedehandse stookketels kon Belgian Owl zijn productie optrekken van 20.000 flessen naar een maximale botteling capaciteit van 80.000 flessen (voor het academisch jaar 2016/2017).

Om een spirit effectief “whisky” te mogen noemen moet deze minstens 3 jaar rijpen op eiken vaten. De eerste whisky uit deze Caperdonich-ketels werd geproduceerd in 2013 en kon dus pas dit jaar gebotteld worden.

Uiteraard weet het team van Belgian Owl deze prachtige ketels ook optimaal te benutten. Ze behaalden in het verleden reeds meerdere prachtige onderscheidingen zoals vb. “Beste Single Malt Whisky van Europa” in 2011 en 2015. De stokerij in de buurt van Grace-Hollogne (Luik) werd opgestart in 2004, met de bedoeling om een single malt whisky te produceren met grondstoffen uit Haspengouw. Sinds 3,5 jaar is The Owl Distillery gevestigd in Fexhe-le-Haut-Clocher, in een Haspengouwse hoeve uit de 17de eeuw.

Enkele weken geleden brachten we een bezoek aan deze stokerij en hadden het geluk om niet alleen een rondleiding te krijgen doorheen de stokerij en de omliggende landerijen, maar Etienne had ook voldoende tijd voorzien om het verhaal van de stokerij en de whisky te vertellen en al onze vragen te beantwoorden. Uit ons gesprek bleek vooral zijn zeer grote liefde voor de streek, het was al altijd zijn grote droom om een prachtige single malt whisky te produceren met gerst en water uit zijn eigen streek, het ‘droge Haspengouw’, waar er een metersdikke mineraalrijke laag teelaarde ligt en waar een waterlaag zit op ongeveer 38 meter diepte. Al het gerst en water wat gebruikt wordt in het productieproces komt uit deze streek wat de whisky ook tot een echt terroirproduct maakt. En aangezien de stokerij ook nog eens pal op de taalgrens ligt kan deze whisky moeilijk nog Belgischer zijn dat hij al is. De samenwerking met de boeren die het gerst telen is zeer intens en Etienne spreekt zelfs over zijn eigen versie van ‘fair trade’ voor deze samenwerking. Zelfs tijdens ons bezoek op een ogenblik dat er helemaal niet gestookt werd, liepen de boeren er voortdurend binnen en buiten.

Het mouten gebeurt door een extern bedrijf en zonder gebruik te maken van turf. Dit resulteert dan ook in een zachte whisky. Voor wat betreft de vaten kopen ze steeds ‘first fill’ bourbon vaten van dezelfde stokerij in Kentucky, waar ook steeds exact dezelfde bourbon in heeft gezeten voor exact dezelfde rijpingstijd. Dit uiteraard om ook voor de Belgian Owl whisky steeds exact dezelfde invloeden te krijgen vanuit de vaten.

The Belgian Owl bottelt vandaag zowel ongerijpte spirit als single malt whisky die 3 jaar gerijpt heeft op eiken vaten. Omdat ze zelf nogal nieuwsgierig zijn naar de invloed van het rijpen hebben ze soms ook wel eens ‘tussentijdse versies’ in de aanbieding die 12 of 24 maanden gerijpt hebben. Door de komst van de nieuwe stookketels en de grotere productiecapaciteit slaagt Belgian Owl er voor het eerst in om het hele jaar rond continu hun whisky te kunnen aanbieden. Naar de toekomst toe zijn er meerdere plannen zoals langer gerijpte whisky, export naar andere landen enz.

Het resultaat van al hun inspanningen is een mooi goudgele whisky die dankzij de rijping van slechts drie jaar een perfect evenwicht geeft tussen de eigenheid van de Haspengouw, vertaald in de smaken van het distillaat, en de duidelijke invloeden van het bourbonvat. Een fruitig aroma van appels en peren, maar er gaat ook iets in de richting van wafels of appeltaart. In de mond heel fris, opnieuw appel en wafels maar ook wat citrus. Duidelijk vanille van het eikenhout, zeker wanneer je het glas even verwarmd in je handpalm.

Toevallig hadden we ook nog een oudere fles in de bar staan met whisky die nog uit de oude Zwitserse ketels kwam. Als we vergelijken dan was de oude whisky ietwat lichter van kleur en geur. De smaak was iets nootachtiger en minder uitgesproken. De nieuwe versie heeft duidelijk veel meer de aroma’s en smaken die typisch zijn voor een Schotse Speyside-whisky. De invloed van de grootte en de vorm van de stookketels is hiermee overduidelijk bewezen.

De appels en peren in smaak en aroma vragen natuurlijk om een cocktail waar we deze richting uitgaan en dat past natuurlijk ook schitterend bij het winterseizoen.

Cocktail Winter Owl

Ingrediënten
4 cl Belgian Owl Single Malt
1 barlepel vlierbloesemsiroop
5 cl troebel appelsap
1 'Red Love' appel
Optioneel : Kaneelstokje

Bereiding
Vul een whiskytumbler met flink wat ijsblokken. Giet hierover eerst de vlierbloesemsiroop, daarna de whisky en het gekoelde appelsap. Roer even om alles goed te mengen.
Versier met enkele fijne plakjes appel en eventueel een kaneelstokje.

TIP : Wil je er een wat lichter aperitief van maken, neem dan gewoon een longdrinkglas i.p.v. een whiskyglas en voeg wat extra appelsap toe !

Meer foto's kan je vinden in een album op onze Facebook pagina.